Brutto, netto i koszt pracodawcy
Wynagrodzenie brutto to kwota zapisana w umowie o pracę, ale nie ta, którą zobaczysz na koncie. Zanim pensja trafi na Twój rachunek, pracodawca potrąca z niej składki na ubezpieczenia społeczne, składkę zdrowotną i zaliczkę na podatek dochodowy. To, co zostaje, to wynagrodzenie netto, czyli „na rękę”.
Dla firmy pensja jest jeszcze droższa niż brutto, bo pracodawca płaci własne składki: emerytalną, rentową, wypadkową i na fundusze. Ile dokładnie, sprawdzisz w kalkulatorze kosztu pracodawcy.
Co potrąca się z pensji brutto
- Składki na ubezpieczenia społeczne — emerytalna 9,76%, rentowa 1,5% i chorobowa 2,45%, razem 13,71% brutto.
- Składka zdrowotna — 9% od brutto pomniejszonego o składki społeczne. Od 2022 roku nie można jej odliczyć od podatku.
- Zaliczka na podatek dochodowy (PIT) — 12% od podstawy opodatkowania (brutto minus składki społeczne i 250 zł kosztów uzyskania przychodu), pomniejszone o 300 zł kwoty zmniejszającej podatek. Po przekroczeniu 120 000 zł dochodu w roku stawka rośnie do 32%.
Przykład: 6000 zł brutto
| Pozycja | Kwota |
|---|---|
| Wynagrodzenie brutto | 6000,00 zł |
| Składki społeczne (13,71%) | 822,60 zł |
| Składka zdrowotna (9%) | 465,97 zł |
| Zaliczka na PIT | 291,00 zł |
| Na rękę | 4420,43 zł |
Podstawa opodatkowania to 6000 − 822,60 − 250 = 4927,40 zł, po zaokrągleniu 4927 zł. 12% z tego to 591,24 zł, a po odjęciu 300 zł kwoty zmniejszającej podatek zostaje 291 zł zaliczki. Przy 8000 zł brutto na rękę dostaniesz 5783,91 zł.
Co zmienia kwotę na rękę
- Ulga dla młodych (PIT-0) — do 26. urodzin przychody do 85 528 zł rocznie są zwolnione z podatku, więc netto rośnie o wysokość zaliczki.
- Podwyższone koszty uzyskania przychodu (300 zł) — gdy dojeżdżasz do pracy z innej miejscowości.
- PPK — zwykle 2% brutto trafia z pensji na Twoje konto emerytalne, a wpłata pracodawcy zwiększa podstawę podatku.
- Drugi próg podatkowy — pod koniec roku osoby dobrze zarabiające dostają mniej, bo zaliczka rośnie do 32%.
Najszybciej policzysz swoją pensję w kalkulatorze wynagrodzeń — działa też w drugą stronę, z netto na brutto. Artykuł ma charakter informacyjny i nie jest poradą podatkową.
Najczęściej zadawane pytania
Ile to 6000 zł brutto na rękę?
Przy umowie o pracę 4420,43 zł — przy standardowych kosztach uzyskania przychodu, bez PPK i ulgi dla młodych.
Czy pracodawca płaci więcej niż brutto?
Tak — przy 6000 zł brutto całkowity koszt pracodawcy to ok. 7228,80 zł, bo dochodzą jego składki na ZUS, Fundusz Pracy i FGŚP.