Jak działa szyfr Cezara?
To jeden z najstarszych szyfrów: każdą literę zastępuje się literą przesuniętą o stałą liczbę miejsc w alfabecie. Juliusz Cezar używał przesunięcia 3, więc A zamieniało się w D, B w E itd. Na końcu alfabetu liczy się od początku: X → A.
Przykład: „Veni, vidi, vici” z przesunięciem 3 to „Yhql, ylgl, ylfl”. Żeby odszyfrować, przesuwa się litery w drugą stronę — w narzędziu wystarczy wybrać „Odszyfruj”.
ROT13 i polski alfabet
- ROT13 to szyfr Cezara z przesunięciem 13. Alfabet łaciński ma 26 liter, więc ta sama operacja szyfruje i odszyfrowuje: „Hello” ↔ „Uryyb”. Używano go w internecie do ukrywania spoilerów i rozwiązań zagadek.
- Z alfabetem polskim (32 litery, z ą, ć, ę, ł, ń, ó, ś, ź, ż) przesuwają się też polskie litery. Cyfry, spacje i znaki interpunkcyjne zostają bez zmian.
Czy szyfr Cezara jest bezpieczny?
Nie. Istnieje tylko 25 możliwych przesunięć (w alfabecie łacińskim), więc można je sprawdzić ręcznie w kilka minut. Łamie się go też analizą częstości liter. Nadaje się do zabawy, gier terenowych i nauki podstaw kryptografii — do ochrony danych służą współczesne algorytmy, np. AES.
Najczęściej zadawane pytania
Jak złamać szyfr Cezara bez klucza?
Spróbuj po kolei wszystkich przesunięć od 1 do 25 w trybie „Odszyfruj” — tylko jedno da sensowny tekst. W dłuższych tekstach najczęstsza litera szyfrogramu zwykle odpowiada „a” lub „e”.
Czy wielkie litery są zachowane?
Tak — wielka litera zostaje wielką po przesunięciu, a znaki spoza alfabetu (cyfry, spacje, przecinki) nie zmieniają się.