Jak obliczyć odchylenie standardowe?
- Oblicz średnią arytmetyczną wszystkich wartości.
- Od każdej wartości odejmij średnią i podnieś wynik do kwadratu.
- Zsumuj kwadraty i podziel przez n − 1 (próba) albo przez n (cała populacja) — to wariancja.
- Odchylenie standardowe to pierwiastek z wariancji.
Przykład: dla danych 4, 8, 6, 5, 3, 7, 9, 5 średnia wynosi 5,875, a suma kwadratów odchyleń — 28,875. Wariancja z próby to 28,875 ÷ 7 = 4,125, więc odchylenie standardowe ≈ 2,031. Dla populacji: √(28,875 ÷ 8) ≈ 1,8998. Mediana to 5,5.
Próba czy populacja?
Jeśli masz dane o wszystkich elementach, które Cię interesują (np. oceny całej klasy), wybierz populację. Jeśli to wycinek większej grupy (np. ankieta 100 osób z całego miasta), wybierz próbę — dzielenie przez n − 1 koryguje zaniżenie rozrzutu w małej próbie. Arkusze kalkulacyjne mają osobne funkcje: ODCH.STANDARDOWE.PRÓBKI i ODCH.STANDARD.POPUL.
Jak interpretować wynik
Odchylenie mówi, jak bardzo wartości rozrzucone są wokół średniej. Przy rozkładzie zbliżonym do normalnego ok. 68% wartości leży w odległości jednego odchylenia od średniej, a ok. 95% — dwóch.
Najczęściej zadawane pytania
Jak wpisywać dane?
Oddziel liczby średnikiem lub spacją, a ułamki pisz z przecinkiem: „4; 8,5; 6”. Można wkleić kolumnę z arkusza — każda liczba w nowej linii.
Czym różni się wariancja od odchylenia?
Wariancja to średni kwadrat odchyleń, więc ma jednostki do kwadratu. Odchylenie to jej pierwiastek — ma te same jednostki co dane i łatwiej je interpretować.